Lekcja 4 / 24

Czasowniki w teraźniejszym

-as dla wszystkich, bezokolicznik -i po innym czasowniku.

Końcówka -as to teraźniejszy dla wszystkich osób — bez osobowych końcówek. Bezokolicznik -i: lerni, paroli, sidi. Bezokolicznik dopełniający: Mi volas lerni. Mi povas kompreni.

Poranek przy stole

Przeczytaj historię. Kliknij słowo, aby zobaczyć znaczenie.

Lina sidas ĉe tablo. manĝas .

Rano Lina siada przy stole. Je chleb i pije herbatę.

Tomaso staras apud fenestro. legas libron foje .

Tomaso stoi przy oknie. Czyta książkę i czasami się uśmiecha.

kato kuŝas seĝo. . !

Kot leży na krześle. To śpi. To nie działa!

lernas, parolas, komprenas. bona.

Uczymy się, mówimy, rozumiemy. Życie jest dobre.

Czytaj na głos

  1. Kion vi faras? Co robisz?
  2. Mi sidas kaj legas. Mi volas lerni Esperanton. Siedzę i czytam. Chcę uczyć się esperanta.
  3. Ĉu vi komprenas? Rozumiesz?
  4. Jes, mi povas kompreni, sed mi parolas malrapide. Tak, mogę zrozumieć, ale mówię wolno.

sidi, stari, kuŝi

Te trzy to pozy, nie czasowniki posiłkowe: Petro sidas (siedzi), staras (stoi), kuŝas (leży). Angielskie “is sitting” to po prostu sidas.

Słowa tej lekcji

legi czytać
sidi siedzieć
stari stać
kuŝi leżeć
kompreni rozumieć
povi móc
sed ale
matene rano
pano chleb
teo herbata
trinkas napoje
ridetas uśmiecha się
dormas śpi
laboras działa
vivo życie

Ćwiczenie

Napisz esperanto. Enter sprawdza odpowiedź.

I want to learn.

volas + bezokolicznik -i.

They sit and read.

Ta sama -as dla oni.

Can you understand?

Ĉu + povi + -i.

She drinks tea.

trinki → trinki; herbata przyjmuje -n jako obiekt.

The cat sleeps.

dormitoria → dormitoria.

Zbuduj słowo

Wpisz czasownik po esperancku (teraźniejszy).

to sit → he/she sits

Bezokolicznik sidi, czas teraźniejszy -as.

to eat → they eat

Same -as for every person.

to read → I read

legi → legi.

to sleep → it sleeps

dormitoria → dormitoria.

Uzupełnij zdania

Uzupełnij brakującą końcówkę czasownika.

Ŝi manĝ____ panon.

Present tense is -as for everyone.

La kato kuŝ____ sur la seĝo.

Still -as.

Ni parol____ Esperanton.

We speak: same -as.

Ĝi ne labor____.

Negacja: ne + czasownik -as.