Słowotwórstwo

Esperanto nie każe uczyć się magazynu niepowiązanych form. Przechowuje rdzenie. Afiksy czekają, aż proste słowa będą znajome — potem mnożą to, co wiesz. Sam mal- tnie listę o połowę.

Rozbierz słowo

Wpisz dowolne słowo esperanckie. Przedrostki, rdzenie, przyrostki i końcówki się oddzielają.

Jeden rdzeń, wiele słów

Esperanto przechowuje rdzenie, nie magazyn niepowiązanych form. Z san- (zdrowie) buduje się szpital bez nowego rdzenia: mal-san-ul-ej-o — miejsce chorych.

sano zdrowie
malsano choroba
malsanulo chory
malsanulejo szpital

Przedrostek

mal-

przeciwieństwo

granda → malgranda

duży → mały

fermi → malfermi

zamykać → otwierać

ge-

obie płcie razem

patro → gepatroj

ojciec → rodzice

re-

znów / wstecz

veni → reveni

przyjść → wrócić

ek-

nagły początek

iri → ekiri

iść → ruszyć

bo-

powinowactwo

patro → bopatro

ojciec → teść

sen-

bez

laboro → senlabora

praca → bezrobotny

dis-

osobno/we wszystkich kierunkach

doni → disdoni

to give → to distribute

eks-

były/były-

prezidanto → eksprezidanto

president → former president

pra-

starożytny / wielki- (pokrewieństwo)

avo → praavo

grandfather → great-grandfather

mis-

błędnie

kompreni → miskompreni

to understand → to misunderstand

ĉef-

szef / główny

urbo → ĉefurbo

city → capital city

vic-

wice-/zastępca

prezidanto → vicprezidanto

president → vice-president

for-

daleko

iri → foriri

to go → to leave

fi-

wstyd/paskudny

vorto → fivorto

word → swearword

Przyrostek

-aĉ-

pejoratywne / lichy

domo → domaĉo

dom → ruderа

-in-

żeński

frato → fratino

brat → siostra

bovo → bovino

wół → krowa

-et-

mały / łagodniejszy

domo → dometo

dom → domek

-eg-

bardzo duży / intensywny

varma → varmega

ciepły → gorący

-il-

narzędzie

skribi → skribilo

pisać → przyrząd do pisania

-ej-

miejsce

lerni → lernejo

uczyć się → szkoła

-uj-

pojemnik (też dawne nazwy krajów)

mono → monujo

pieniądze → portfel

-ar-

zbiór / grupa

arbo → arbaro

drzewo → las

vorto → vortaro

słowo → słownik

-ul-

osoba charakteryzowana przez…

juna → junulo

młody → młodzieniec

-ist-

zawód / zwolennik

instru → instruisto

uczyć → nauczyciel

-an-

członek / mieszkaniec

klubo → klubano

klub → członek

-estr-

szef / naczelnik

urbo → urbestro

miasto → burmistrz

-id-

potomek

kato → katido

kot → kocię

-aĵ-

konkretna rzecz z…

manĝi → manĝaĵo

jeść → jedzenie

-ec-

cecha abstrakcyjna

bona → boneco

dobry → dobroć

-ad-

czynność ciągła

paroli → parolado

mówić → przemówienie

-ig-

czynić / powodować

blanka → blankigi

biały → bielić

-iĝ-

stawać się

ruĝa → ruĝiĝi

czerwony → czerwienieć

-ebl-

możliwy

vidi → videbla

widzieć → widoczny

-ind-

godny

vidi → vidinda

widzieć → wart zobaczenia

-em-

skłonny do

labori → laborema

pracować → pracowity

-obl-

wielokrotny (razy)

du → duobla

two → double

-on-

ułamek

du → duono

two → a half

-op-

grupa

du → duope

two → in twos / as a pair

-um-

niezdefiniowane powiązane działanie (nieregularne)

plena → plenumi

full → to fulfil

-ing-

uchwyt na jeden

kandelo → kandelingo

candle → candlestick

Dalej: Pierwsze słowa w esperancie